Tüp bebekte başarılı olmak için

7 Ocak 2016 Perşembe

sağlık
Bebek sahibi olmak isteyen çiftlerin evliliklerinin ilk dönemlerinde üreme sağlıkları ile ilgili kontrolden geçmeleri gerektiğini vurgulayan KadıköyŞifa Kadıköy Hastanesi Uzmanı Yardımcı Üreme Teknikleri Direktörü Dr Engin Enginsu; başarılı bir tüp bebek uygulaması için yapılması gerekenleri anlattı.

Tüp Bebek uygulamaları öncesinde hem kadın hem de erkek partnerin üreme yetilerinin çok iyi değerlendirilmesi gerekmektedir. Kadınlarda başarıyı etkileyen en önemli faktör yaş ve yumurtalıklardaki yumurta hücresi sayısıdır. Bunun yanında, polikistik over, tubal faktörler, rahim içi faktörler v.b. gibi, kadınların üreme fonksiyonlarını etkileyebilecek pek çok neden bulunmaktadır. Erkeklerde ise sperme ait faktörlerin yanı sıra, spermin meni ya da testisten alınması da başarı şansını etkileyen faktörlerin başında gelmektedir.

Bu nedenle çiftlerin evliliklerinin ilk dönemlerinde üreme sağlıkları ile ilgili kontrolden geçmeleri gerekmektedir. Bu bilgiler ışığında çiftlerin çocuk sahibi olmak ile ilgili planlamaları daha sağlıklı yapılabilecektir. Üreme sağlığı ile ilgili bilgisi olan çiftler de ise çocuk planlamalarına kadar geçen süre içerisinde kendilerine en uygun doğum kontrol yöntemlerinin saptanabilmesi ya da hemen çocuk sahibi olmalarını gerektirebilecek durumlarda tedaviye geç kalmamalarını sağlayacaktır

Tüp Bebek Uygulamasında başarıyı etkileyen en önemli faktör ekip çalışmasıdır. Tüp bebek laboratuarları her ne kadar işin mutfağı olsa da hasta hazırlanması sırasında yapılacak hatalar sonuçta laboratuara gelecek yumurta (oosit) ve sperm hücrelerini etkileyecektir. Bu nedenle klinisyenler ile embriyologlar arasındaki uyum başarının altında yatan en önemli faktördür.

Hasta hazırlığı ise, sadece kadın hastalıkları ve doğum uzmanlarının değil, ürologların, dahiliye uzmanlarının hatta psikiyatristlerin de katılımı ile bir bütünü oluşturmaktadır. Ancak bu işbirliği sonucunda doğru teşhis ve doğru stimülasyon (hormonal uyarma) protokollerinin seçilmesi ile çiftlere en iyi tedaviyi uygulamak mümkün olacaktır. Başarılı bir hazırlanma dönemini tamamlayan hastada, sonuca gitmekteki en önemli adım, güncel teknolojik donanımlarının yanı sıra bilgi ve tecrübesi ile zenginleştirilmiş tüp bebek laboratuarlarıdır.

Özellikle tekrarlayan başarısız tedavilerde laboratuar aşamasından önce çiftin klinik incelenmesinin tamamlanmış ve embriyonun rahime yerleştirilmesi için optimal ortamın sağlanmış olması gerekmektedir. Laboratuarda çiftlerin embriyolarına uygulanan embriyo kültürü (embriyo gelişimini sağlayan sıvılar içerisinde bekletme) için alternatiflerin araştırılması ve uygulanması ise başarıyı etkileyen en önemli faktörlerdendir. Özellikle son yıllarda sadece tüp bebek hastaları için değil, daha önceden gebelik yaşamış ancak canlı bebek sahibi olamadan kaybetmiş çiftler için de çözüm üretmeye yönelik çalışmalar yapılmaktadır.

Tüp bebek tedavilerinin ilk kez uygulandığı 1978 yılından beri süreç içerisinde hem klinik uygulamalar hem de laboratuar çalışmalarında önemli gelişmeler olmuştur. Sperm ile ilgili çalışmalar yoğunlaşmış ve spermin sadece sayı, hareket ve şekil bozukluklarının değerlendirilmesinin yetmediği ortaya konmuştur. Bunun üzerine özelikle sperm DNA sı ile ilgili bozuklukların saptanabilmesi için HBA (hyaluronan binding assay) gibi pratik ve kolay değerlendirilebilir yöntemler ile sperm dölleme özelliklerinin daha iyi değerlendirilmesi mümkün olmuştur. Sağlık uygulamalarındaki en önemli nokta, tanısı konulan bir özelliğin tedavisinin de mümkün olabilmesidir. HBA testi sonucu bozuk olan hastalarda ise mikroenjeksiyon sırasında DNA sın da kırıkların olmadığını bildiğimiz spermlerin seçilmesine yönelik tedavi yöntemleri geliştirilmiştir. Bu uygulamalar ile döllenme, embriyo gelişimi problemleri ya da sperme bağlı erken gebelik kayıplarının da önüne geçilmeye çalışılmaktadır.

Özellikle son yıllarda embriyoların içinde geliştirildiği kültür sıvılarındaki katkı maddeleri ise hem daha yüksek gebelik oranlarının sağlanması hem de oluşan gebeliklerin canlı doğuma kadar gidebilmesini sağlayacak niteliktedir.

Özellikle 90 lı yılların sonlarında gündeme gelen embriyoların genetik yapılarının araştırılmasına yönelik çalışmalar her ne kadar ümit verse de, başarı oranları ne yazık ki beklenenin altında kalmıştır. O yıllarda, genetik yapısının normal olduğu bilinen embriyoların rahim içerisine transferi incelenebilen 5 ila 9 kromozom nedeni ile sınırlı oranda sağlıklı bilgi vermekte idi. Ancak son yıllarda geliştirilen ‘micro array CGH’ yöntemi ile çiftlere ait embriyolardaki tüm kromozomları incelenebilmektedir. Micro array CGH’ ile önemli adımlar atılmıştır.

Laboratuar konusunda en önemli yenilik ise; embriyoların geliştirildiği ortamların doğal ortamlara yakınlaştırılmasına yöneliktir. Rahim içerisinde embriyolar karanlık, belli oranda nemi olan, oksijen ve karbondiyoksit oranlarının stabil olduğu ortamda gelişmektedir. Tüp bebek uygulamalarında da ortam suni olarak inkübatörlerde sağlanmaktadır. Ancak özellikle embriyo kontrolünün yapıldığı zamanlarda embriyolar kısa süreliğine dışarıya çıkarılarak değerlendirilmekte ve laboratuar stresine maruz bırakılmaktadır. Bu konudaki en yeni gelişme; yumurtaların dölleme işlemi yapıldıktan

rahime transferine kadar geçirdiği sürenin kesintisiz olarak inkübatör içerisinde kalarak sürdürülmesine olanak sağlayacak sistemlerin varlığıdır. Embriyo gelişimi 2 dakikalık aralıklar ile tek tek fotoğraflanabilmekte, bu fotoğrafların birleştirilmesi ile bir film oluşturulabilmekte ve bu gelişimin izlenmesi sayesinde en sağlıklı gelişmeyi gösteren embriyonun seçilmesi sağlanabilmektedir. Bu sistem bilgisayar ortamında 24 saat, her yerde takip edilebilmekte ve zamanında doğru müdahalenin yapılabilmesi mümkün olmaktadır.

Tüp Bebek Tedavisi Hakkında Merak Ettikleriniz

28 Şubat 2013 Perşembe

tup-bebek
Tüp Bebek Tedavim Ne Kadar Sürecek?

Tüp bebek tedavisinin süresi, hekimin çift için uygun gördüğü protokole göre değişiklik gösterir. Genelde tedavi süreci 15-25 gün arasındadır (ilk ilaçların kullanılmaya başlamasından embriyo transferine kadar geçen süre).

Tedavi Sırasında Hastanede Yatmam Gerekecek mi?

Hayır. Yalnızca yumurtalar toplandıktan sonra ve embriyo transferi yapıldıktan sonra 3-4 saat hastanede dinlenmeniz yeterli olacaktır.

Yumurtalar Toplanırken Çok Ağrı Duyacak mıyım?

Hayır. Yumurta toplama işlemi sanılanın aksine çoğu hasta için rahatlıkla yürütülen bir işlemdir. Ayrıca bu işlem sırasında sakinleştirici, ağrı giderici ilaçlar yapılmakta ve bazen de işlem hasta uyutularak gerçekleştirilmektedir.

Transferden Sonra Ne Zaman Yolculuğa Çıkabilirim?

Eğer eviniz işlemin yapıldığı merkez ile aynı şehirde değilse, transfer gününü merkezin bulunduğu yerde geçirip bir gün sonra evinize seyahat edebilirsiniz.

Embriyo Transferinden Sonra Gebelik Testinin Yapılacağı Zamana Kadar Devamlı Yatmam Gerekiyor mu?

Hayır. Herhangi bir ağrınız yoksa ve kendinizi iyi hissediyor iseniz zamanınızı yatarak geçirmek zorunda değilsiniz. Transferden bir gün sonra günlük yaşam aktivitelerinize dönebilirsiniz.

Tedavide Kullanılacak İlaçların Bana Zararı Var mı?

Tedavide kullanılan ilaçların yumurtalık kanseri veya diğer başka kanserlere neden olduğunu gösterir bir bulgu mevcut değildir. Bu ilaçların uzun döneme yayılan kilo alma gibi olumsuz bir etkisi yoktur. Ayrıca, yumurtalıklardaki yumurtaları tüketip kadını erken menopoza sokma gibi bir durum da kesinlikle söz konusu değildir. İlaçlara bağlı tek problem bazen yumurtalıklarının aşırı uyarılmasına bağlı gelişen ‘yumurtalıkların aşırı uyarılması sendromu’dur.

Tüp Bebek Tedavisi Sonucu Doğan Bebekler Sağlıklı mıdır?

Tüp bebek tedavisi ile doğan bebeklerin yapısal anormallikler, doğumsal anormallikler ve genetik anormallikler açısından doğal yolla oluşan bebeklerden önemli bir farklılık göstermediği bilinmektedir. Eğer tüp bebek / mikroenjeksiyon tedavisi sperm sayısının ciddi derecede düşük olması veya menide hiç sperm bulunmaması nedeniyle yapılıyorsa, çiftin genetik danışmanlık almasında fayda vardır. Zira bu duruma sahip erkeklerde bazı genetik problemlere rastlanabilmektedir ve bunların yeni jenerasyonlara aktarılma riski oldukça az da olsa mümkündür.

Tedavide Kullanılan İlaçların Yan Etkileri Var mı?

Yumurtalıkları baskılamak için kullanılan ilaçların sıcak basması, başağrıları, vajende kuruluk, ruh halinde değişimler gibi yan etkileri olabilir. Bilmeniz gereken bu yan etkilerin geçici olduğu ve yumurta gelişimini uyaran ilaçların başlaması ile geçeceğidir. Yumurta gelişimini uyaran ilaçların ise enjeksiyon bölgesinde kızarıklık ve ağrı, göğüslerde hassasiyet, yorgunluk, kasıklarda ağrı ve gerginlik gibi yan etkileri olabilir.

Tüp Bebek İşleminin Riskleri Nedir?

1. Yumurtalıkların aşırı uyarılması. Bu durum hafif seyredebileceği gibi ciddi sıkıntı da yaratabilir. Hastayı riske sokabilen ciddi formu, tüm tüp bebek hastalarının % 1-2’sinde gözlenir. Bu durumda karın şişliği, nefes darlığı, bulantı-kusmalar, idrar yapamama ve karın ağrısı mevcuttur.

2. Belki de en büyük risk çoğul gebeliklerdir. Verilen embriyo sayısının artmasına bağlı olarak ikiz-üçüz-dördüz gebeliklerin görülme riski vardır. Bu durum erken doğum riskini önemli derecede arttırarak, bebeklerin yenidoğan döneminde ve yaşamlarının ilerleyen dönemlerinde çeşitli problemler yaşamalarına neden olabilir.

3. Son derece nadir de olsa yumurta toplama işlemi sırasında damar yaralanmalarına bağlı batın içi kanama veya işlemin bitmesinin ardından pelvik enfeksiyon izlenebilir.

4. Tedavi sürecinin herhangi bir aşamasında yolunda gitmeyen bir nedenden ötürü tedavi sonlandırılabilir.

Tüp Bebek Gebeliklerinin Düşük İle Sonuçlanma Riski Daha mı fazla?  

Hayır. Doğal yolla oluşan gebelikler ne kadar düşük riski taşıyor ise tüp bebek gebeliklerindeki risk de aynıdır.

Tüp Bebek Tedavim Ne Kadar Sürecek?

Tüp bebek tedavisinin süresi, hekimin çift için uygun gördüğü protokole göre değişiklik gösterir. Genelde tedavi süreci 15-25 gün arasındadır (ilk ilaçların kullanılmaya başlamasından embriyo transferine kadar geçen süre).

Tedavi Sırasında Hastanede Yatmam Gerekecek mi?

Hayır. Yalnızca yumurtalar toplandıktan sonra ve embriyo transferi yapıldıktan sonra 3-4 saat hastanede dinlenmeniz yeterli olacaktır.

Yumurtalar Toplanırken Çok Ağrı Duyacak mıyım?

Hayır. Yumurta toplama işlemi sanılanın aksine çoğu hasta için rahatlıkla yürütülen bir işlemdir. Ayrıca bu işlem sırasında sakinleştirici, ağrı giderici ilaçlar yapılmakta ve bazen de işlem hasta uyutularak gerçekleştirilmektedir.

Transferden Sonra Ne Zaman Yolculuğa Çıkabilirim?

Eğer eviniz işlemin yapıldığı merkez ile aynı şehirde değilse, transfer gününü merkezin bulunduğu yerde geçirip bir gün sonra evinize seyahat edebilirsiniz.

Embriyo Transferinden Sonra Gebelik Testinin Yapılacağı Zamana Kadar Devamlı Yatmam Gerekiyor mu? 

Hayır. Herhangi bir ağrınız yoksa ve kendinizi iyi hissediyor iseniz zamanınızı yatarak geçirmek zorunda değilsiniz. Transferden bir gün sonra günlük yaşam aktivitelerinize dönebilirsiniz.

Tedavide Kullanılacak İlaçların Bana Zararı Var mı?

Tedavide kullanılan ilaçların yumurtalık kanseri veya diğer başka kanserlere neden olduğunu gösterir bir bulgu mevcut değildir. Bu ilaçların uzun döneme yayılan kilo alma gibi olumsuz bir etkisi yoktur. Ayrıca, yumurtalıklardaki yumurtaları tüketip kadını erken menopoza sokma gibi bir durum da kesinlikle söz konusu değildir. İlaçlara bağlı tek problem bazen yumurtalıklarının aşırı uyarılmasına bağlı gelişen ‘yumurtalıkların aşırı uyarılması sendromu’dur.

Tüp Bebek Tedavisi Sonucu Doğan Bebekler Sağlıklı mıdır?

Tüp bebek tedavisi ile doğan bebeklerin yapısal anormallikler, doğumsal anormallikler ve genetik anormallikler açısından doğal yolla oluşan bebeklerden önemli bir farklılık göstermediği bilinmektedir. Eğer tüp bebek / mikroenjeksiyon tedavisi sperm sayısının ciddi derecede düşük olması veya menide hiç sperm bulunmaması nedeniyle yapılıyorsa, çiftin genetik danışmanlık almasında fayda vardır. Zira bu duruma sahip erkeklerde bazı genetik problemlere rastlanabilmektedir ve bunların yeni jenerasyonlara aktarılma riski oldukça az da olsa mümkündür.

Tedavide Kullanılan İlaçların Yan Etkileri Var mı?

Yumurtalıkları baskılamak için kullanılan ilaçların sıcak basması, başağrıları, vajende kuruluk, ruh halinde değişimler gibi yan etkileri olabilir. Bilmeniz gereken bu yan etkilerin geçici olduğu ve yumurta gelişimini uyaran ilaçların başlaması ile geçeceğidir. Yumurta gelişimini uyaran ilaçların ise enjeksiyon bölgesinde kızarıklık ve ağrı, göğüslerde hassasiyet, yorgunluk, kasıklarda ağrı ve gerginlik gibi yan etkileri olabilir.

Tüp Bebek İşleminin Riskleri Nedir?

1. Yumurtalıkların aşırı uyarılması. Bu durum hafif seyredebileceği gibi ciddi sıkıntı da yaratabilir. Hastayı riske sokabilen ciddi formu, tüm tüp bebek hastalarının % 1-2’sinde gözlenir. Bu durumda karın şişliği, nefes darlığı, bulantı-kusmalar, idrar yapamama ve karın ağrısı mevcuttur.

2. Belki de en büyük risk çoğul gebeliklerdir. Verilen embriyo sayısının artmasına bağlı olarak ikiz-üçüz-dördüz gebeliklerin görülme riski vardır. Bu durum erken doğum riskini önemli derecede arttırarak, bebeklerin yenidoğan döneminde ve yaşamlarının ilerleyen dönemlerinde çeşitli problemler yaşamalarına neden olabilir.

3. Son derece nadir de olsa yumurta toplama işlemi sırasında damar yaralanmalarına bağlı batın içi kanama veya işlemin bitmesinin ardından pelvik enfeksiyon izlenebilir.

4. Tedavi sürecinin herhangi bir aşamasında yolunda gitmeyen bir nedenden ötürü tedavi sonlandırılabilir.

Tüp Bebek Gebeliklerinin Düşük İle Sonuçlanma Riski Daha mı fazla?

Hayır. Doğal yolla oluşan gebelikler ne kadar düşük riski taşıyor ise tüp bebek gebeliklerindeki risk de aynıdır.
 
Support : Blogger | Giresunspor
Copyright © 2012 - 2017. Sağlık Blogu - Tüm Hakları Saklıdır.
Template Created by Creating Website Published by Mas Template
Proudly powered by Blogger